SEHEMU YA PILI: Maswali 10 ya Kimtego na Maadili (Accounting & Auditing)

"Usijibu swali tu, jibu lengo la msaili."

Katika usaili wa Utumishi (PSRS), baada ya kukuchosha na maswali ya IPSAS na GePG, jopo la wasaili litaanza kukupima "utu" wako. Wahasibu na Wakaguzi ni watu wenye dhamana kubwa ya fedha, hivyo maswali ya kimtego yanalenga kuona kama wewe ni mtu unayeaminika au utakuwa sehemu ya matatizo serikalini.

---

1. "Kwanini tukuajiri wewe na siyo mwingine mwenye sifa kama zako?"

Mtego: Wasaili wanapima kama unajua thamani yako (Unique Value Proposition).

Jibu la Ushindi: "Licha ya kuwa na sifa za kitaaluma zinazohitajika, mimi nina sifa mbili za ziada: Kwanza, nina uwezo mkubwa wa kujifunza na kutumia mifumo ya kielektroniki kwa haraka sana (Technological Agility). Pili, nina misingi imara ya uadilifu niliyojenga tangu nikiwa chuo. Sileti tu elimu, ninaleta nidhamu na utayari wa kulitumikia taifa kwa uaminifu."

2. "Ni nini udhaifu wako mkubwa (Greatest Weakness)?"

Mtego: Wanapima uaminifu (Honesty) na uwezo wa kujitathmini (Self-awareness).

Jibu la Ushindi: Usiseme huna udhaifu, na usiseme udhaifu unaoharibu kazi (mfano: mimi ni mvivu). Sema udhaifu wa kweli na jinsi unavyoupambania.
"Udhaifu wangu ni kuwa mara nyingi najikuta natumia muda mwingi kuhakikisha kila kitu ni kamilifu (perfectionism). Hata hivyo, sasa nimejifunza kutumia 'checklists' ili kufanya kazi kwa usahihi na kwa muda uliopangwa bila kupoteza muda mwingi."

3. "Ukigundua bosi wako amefanya malipo kinyume na taratibu, utafanya nini?"

Mtego: Wanapima ujasiri (Courage) na uadilifu (Integrity).

Jibu la Ushindi: "Kwanza, nitahakikisha nimeelewa nyaraka zote vizuri ili nisione kosa ambapo halipo. Ikiwa kweli ni kosa, nitamfata bosi wangu kwa adabu na kumkumbusha taratibu na sheria za fedha (PFM Act). Ikiwa hatafanya marekebisho, nitalazimika kutoa taarifa kwa mamlaka ya juu kulingana na muundo wa taasisi (Reporting line) na taratibu za kulinda watoa taarifa (Whistleblowing)."

4. "Utafanya nini ikiwa utapangiwa kituo cha kazi mkoani, mbali na familia yako?"

Mtego: Wanapima uzalendo na utayari (Flexibility).

Jibu la Ushindi: "Mimi ni mtumishi wa umma na nimeomba kazi kulitumikia taifa langu. Niko tayari kufanya kazi katika kituo chochote nitakachopangiwa ndani ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kwani lengo langu ni kutoa mchango wa kitaaluma mahali popote penye uhitaji."

5. "Unajiona wapi katika kipindi cha miaka mitano ijayo?"

Mtego: Wanapima kama una malengo na kama utakaa kazini (Stability).

Jibu la Ushindi: "Katika miaka mitano ijayo, najiona nikiwa mhasibu mbobezi ambaye tayari nimeshapata vyeti vya kitaaluma (kama CPA). Pia, natamani kuwa nimechangia kwa kiasi kikubwa katika kuboresha mifumo ya udhibiti wa ndani (Internal Controls) katika taasisi nitakayokuwa nafanyia kazi."

6. "Eleza wakati uliofanya kosa kazini/field na hatua ulizochukua."

Mtego: Wanapima kama unawajibika (Accountability) au unatafuta wa kumlaumu.

Jibu la Ushindi: "Wakati wa mafunzo yangu kwa vitendo, niliwahi kuingiza namba isiyo sahihi kwenye mfumo. Mara tu nilipogundua, nilimfata msimamizi wangu (Supervisor), nikamueleza kosa langu, na tukaomba idhini ya kufanya marekebisho (Reversal). Nilijifunza kuwa ni muhimu kuhakiki kazi mara mbili kabla ya kuipitisha."

7. "Unawezaje kufanya kazi na mtu ambaye mnatofautiana kitabia?"

Mtego: Wanapima uwezo wa kufanya kazi kwa timu (Teamwork).

Jibu la Ushindi: "Mimi naamini katika utofauti wa watu. Siku zote naweka maslahi ya kazi mbele. Nitahakikisha nawasiliana naye kwa staha na kuzingatia majukumu yetu ya kikazi. Lengo langu ni kufikia malengo ya taasisi, siyo kuvutana kwa mambo binafsi."

8. "Unafanya nini unapokuwa na kazi nyingi (Deadlines) zinazokukabili kwa wakati mmoja?"

Mtego: Wanapima usimamizi wa muda (Time Management).

Jibu la Ushindi: "Huwa napanga kazi zangu kwa vipaumbele (Prioritization). Natumia 'To-Do List' kuanza na kazi zenye haraka na umuhimu zaidi (Urgent and Important). Pia, nawasiliana na msimamizi wangu ili kupata mwongozo ikiwa kuna mabadiliko ya vipaumbele."

9. "Mteja anakuletea zawadi ya 'Asante' baada ya kumsaidia haraka. Utaipokea?"

Mtego: Mtego wa Rushwa na Maadili.

Jibu la Ushindi: "Hapana, sitapokea. Kutoa huduma kwa wananchi ni jukumu langu ambalo nalipwa mshahara na serikali kulifanya. Kupokea zawadi kunaweza kutengeneza mazingira ya upendeleo au kuonekana kama rushwa, jambo ambalo ni kinyume na Maadili ya Utumishi wa Umma."

10. "Je, una swali lolote la kutuuliza sisi?"

Mtego: Wanapima shauku (Enthusiasm) na uelewa wako.

Jibu la Ushindi: Kamwe usiseme 'Hapana'. Uliza swali la kitaaluma.
"Ndiyo, ningependa kufahamu ni changamoto gani kuu ambazo idara yenu ya fedha inakabiliana nazo kwa sasa na jinsi mnavyotegemea mhasibu mpya kama mimi kusaidia kuzitatua?"

---

Siri ya ushindi ipo mikononi mwako. Jitayarisha leo, shinda kesho!

---

📢 Kwa mwongozo wa maswali ya "Current Affairs" na muundo wa Serikali:
Endelea kufuatilia USAILI PORTAL WhatsApp Channel:
👉 BONYEZA HAPA KUJIUNGA NA CHANNEL YETU